Trang hiện tại : Trang chủ Tin tức Tam tân hào khí, đất xưa

Tam tân hào khí, đất xưa

  Tam tân hào khí, đất xưa

TAM TÂN tiền thân là ba làng Tân Ngươn, Tân Quý, Tân Hải nhập lại và bây giờ là xã Tân Tiến thị xã La Gi. Miền đất này cách đây ba trăm năm đã có dấu chân người phiêu bạt dừng lại. Rồi bằng lòng với cuộc sống mới nơi này nên chọn tên xóm làng mang những chữ “Tân “ hào phóng…   Từ non cao xanh thẳm, dòng Maly (tức Sông Phan) đưa màu mỡ phù sa bồi đắp cửa Thiễn Môn (Cửa Cạn)và đôi bờ con lạch Tam Tân. Dòng sông lai láng đó cũng không đủ sức phủ lấp cái đầm hoang với những gành đá xác xơ bởi sóng gió trùng khơi vùi dập.

            Thuở đầu trung hưng nhà Nguyễn ở đây có một đồn binh mà kẻ tòng chinh đã thốt lời than thở về thân phận hẩm hiu bị đày ài:

         “ Phong táp sơn yên truyền pháo hưởng,
            Triều phiên hải giác trợ bề thanh !”
         Tạm dịch:     Gió giật sườn non rền tựa súng,
                           Sóng dồi góc biển trống âm vang

.
Cũng có tâm trạng của những nhóm dân cư lưu lạc từ Hà Tĩnh, miền Trung vào và từ khi ba tỉnh Đông Nam kỳ bị Pháp chiếm, đã đưa đẩy những người “tị địa”về đây. Trong bối cảnh lịch sử đau thương nên kiếp người cùng khổ vẫn giữ mãi hình ảnh chiếc bị gậy, nón cời ở ngôi đình làng xưa như nói hộ bao điều cay đắng. Trước mắt là biển khơi mênh mong, sau lưng là rừng thiêng trùng điệp. Con người phải vững chắc đôi chân, đạp bằng gai góc để khai phá đất hoang, nâng niu cây lúa và kéo vào bờ những đàn cá biển ngon tươi. Nhưng mảnh đất hiền hoà màu xanh cây lá cũng phải rung lên với nhịp chuyển lay của lịch sử đất nước bởi chung một núm ruột thân yêu.
            Tiếng biển chập chờn muôn thuở của bờ ngảnh làm cho lòng người biết bao dằn vặt và tự hỏi chính mình. Aùp bức và căm hờn dưới thời phong kiến thực dân triền miên mang nặng trên vai.
            1930, năm lịch sử đã mở ra một trang mới cho mảnh đất hội tụ những mầm sống sinh sôi. Từ khi thầy giáo Ngô Đức Tốn dừng bước nơi đây, gắn bó đời mình qua những bài giảng chữ quốc ngữ đầu tiên cho lớp trẻ Tam Tân. Bài giảng đã lắng đọng dưới mái lá của ngôi trường làng khó lòng hình dung được nữa. Ngày ấy, đã trở thành bài học vỡ lòng về tình non nước, nghĩa đồng bào. Cho nên tổ chức “ Phản đế đồng minh hội” ra đời có một sức cuốn hút lạ lùng, một niềm tin soi sáng mở đường. Trong lớp người xưa kể lại, nghe nói đến chuyện chống phong kiến, chống áp bức là thấy thoả dạ nức lòng và rủ nhau vào Hội. Tưởng chừng như chuyện bình thường nhưng đầy khí khái quá thôi.
            Cũng từ đó, thầy giáo Tốn cùng 06 người bạn tri âm gọi nhau là đồng chí, đã thắp lên ngọn đèn trong đêâm tối, khơi dậy ngọn lửa rừng rực cách mạng. Thầy nói về lý tưởng Cộng sản chủ nghĩa, về lòng dũng cảm và sự hy sinh của tuổi trẻ. Không phải trích huyết thề nguyền nhưng tất cả đều có chung một mảnh trời mơ ước. Dốc Oâng Bằng với rừng cây xanh bóng mát ghi dấu một sự kiện lịch sử hào hùøng. Đó là ngày tổ chức Đảng ra đời . Trên đỉnh cao của ngọn dốc này, tiếng chim cu rừng như thủ thỉ, tâm sự với những lớp sóng xa nối rộng một bầu trời ngập nắng mùa xuân.
            Giữa tiết trời tháng Tư năm ba mươi mốt (1931), làng Tam Tân chuyển mình lớn dậy. Những người thanh niên giác ngộ ban đầu với vóc dáng vững vàng của Lê Thanh Lư, Lê Chạy, ánh mắt bản lĩnh của Nguyễn Hữu Lợi, Hồ Vũ; nụ cười lạc quan của Cai Hinh Nguyễn Gia Bát và vẻ trầm ngâm của Cao Có… Cờ lịch sử đã trao vào tay họ. Sáng mắt sáng lòng, những chàng trai trẻ dấn thân vào cuộc đời cách mạng sôi nổi.
            Mùa hè năm ba mươi mốt. Tin từ Phan Thiết về, thầy giáo Ngô Đức Tốn đã mất đột ngột. Người bí thư của tổ chức Đảng đầu tiên trên mãnh đất Tam Tân đã gởi lại đời những niềm tin và thương tiếc. Những người đồng chí còn lại tiếp tục giữ vững lời thề. Đêm đêm ra đứng ở đầu ngảnh nhìn thấy mũi Khê Gà nhấp nháy ngọn hải đăng gợi lên nỗi buồn trăn trở. Chơi vơi một bóng Hòn Bà trên mặt sóng mênh mong. Thấy lòng xót xa nhưng có những thôi thúc lạ thường. Sứ mệnh lịch sử là đây.
            Hội Phản đế, một tập hợp tuy mới mẻ nhưng có trên ba chục người hăm hở nhập cuộc, mưu chuyện đổi đời và linh hồn của Hội là tổ chức Đảng tiền phong. Vùng Tam Tân những ngày đầu thập niên ba mươi, giai cấp nông dân chiếm phần đa số. Một số làm biển, một số có nghề rừng đã phải đặt để số phận mình dưới bàn tay địa chủ và guồng máy bóc lột của chủ nghĩa tư bản thực dân.        Phong trào cách mạng đi lên… Giờ phút suy tàn của phong kiến, địa chủ đã đến hồi kết liễu. Làn sóng đấu tranh của phong trào chưa đủ sức cuốn trôi ngay nhưng cũng làm cho chúng chùn tay tội ác. Dưới danh nghĩa phản đế, phản phong –tổ chức quần chúng đầu tiên ở đây đã kết tập những tấm lòng náo nức nghĩ suy về quê hương, dạt dào non nước. Những đảng viên của chi bộ thầy giáo Tốn là con người là trí tuệ, là tình cảm của phong trào.
            Nhưng vào một ngày cuối thu năm 1931, làng Tam Tân đã diễn ra cuộc lùng sục của bọn lính khố xanh từ Phan Thiết điều vào, vây bắt những đảng viên đang nồng nhiệt đấu tranh- những người tham gia Phản đế đồng minh hội. Dẫu cho bão táp dập dồn nhưng bằng những hạt giống hồng kỳ diệu đã bén mầm xanh và xanh như bóng dừa của xóm làng muôn thuở đó. Ngày có Đảng dựng cờ đã in sâu trong lòng người với niềm tin rực rỡ. Con đường đã mở rộng. Mỗi lòng người như chất chứa nỗi vui. Nên khi ngọn cờ Cách mạng Tháng Tám bắt đầu phất phới ở Phan Thiết là làng Tam Tân cũng đội ngũ sẵn sàng dựng cờ khởi nghĩa, khí thế sục sôi. Mấy mùa kháng chiến có những thân dừa bị đốn gãy, những mái ngói tan hoang bởi đạn bom nhưng kẻ thù không bao giờ chiếm được. Vì lòng người sâu nặng với cách mạng, thuỷ chung và kiên cường.
            “Phong táp sơn yêu truyền pháo hưởng …”, câu thơ xưa như lạc lõng kể từ Tam Tân 1930 náo nức trong tiếng hò reo của những người công nhân xe lửa Cầu Bảo (Phan Rang), Hưng long (Phan Thiết)…
            Cũng trên mãnh đất này, một sự kiện không thể quên được là vụ chiếc bè chở 05 người tù Côn Đảo vượt biển khơi tắp vào bãi biển Tam Tân năm 1917. Trong lúc tìm đường trốn lánh thì bị lính làng bắt giữ. May mà nhà giáo Nguyễn Hữu Hoàn, một người yêu nước của xứ Hà Tĩnh đang ẩn mình ở đây đứng ra che chở và cứu thoát. Nhân vật đứng đầu của nhóm tù vượt biển là Hy Cao Nguyễn Đình Kiên (còn gọi là Tú Kiên) nhà hoạt động cách mạng phong trào Đông Du, sau là Bí thư  Kỳ bộ Tân Việt  Nam Kỳ, có nhiều ảnh hưởng đến phong trào cách mạng ở Bình Thuận.
            Một dãi đất không rộng mà chất chứa bao kỳ tích lạ lùng. Một mái đình đơn sơ ban đầu ẩn náu trong cánh rừng dầu phía đông của làng nổi lên huyền thoại thuần khiết tính nhân nghĩa, đạo lý đã thu hút lòng ngưỡng mộ ngày càng nhiều khách thập phương. Dinh Thầy Thím Tam Tân ngày nay trở thành một địa danh du lịch tín ngưỡng có tiếng cả khu vực các tỉnh phía nam, phải chăng cũng định hình từ cái hồn “ địa linh nhân kiệt”.