Trang hiện tại : Trang chủ Từ cánh rừng tĩnh mịch ngày xưa!

Từ cánh rừng tĩnh mịch ngày xưa!

 

Với ký ức của người dân sinh sống ở La Gi về mái Dinh Thầy Thím cách đây khoảng trên 30 năm còn nằm lặng lẽ trong cánh rừng bạt ngàn cây dầu, sến, sao rậm rạp. Con đường đất vào Dinh từ xóm biển Tam Tân phải vượt qua động cát cao rồi băng qua Đường Ván, Bàu Cái ngập nước mênh mông. Nhưng khách hành hương sẽ có được cái cảm xúc thú vị là đi dưới bóng mát của rừng cây cổ thụ, nghe chim chóc hót ca và mùi hương tràm dìu dịu để thấy lòng mình bất tận với thiên nhiên. Mấy năm sau, bến xe được dời xuống khu đất cạnh ngảnh biển Tam Tân bây giờ mới có thể đón được lượng người ngày càng đông đến cúng viếng dinh Thầy Thím. Xe ô tô các loại chỡ khách vào trong dịp “lễ tế thu” rằm tháng chín hay ngày “tảo mộ” mùng 5 tết âm lịch có khi đậu cả hàng dài trên cây số vì con đường 719 hồi ấy đầy ổ lầy và xe phải lội qua suối lở. Khách thập phương ở lại đêm phải nằm tràn ra cả khuôn viên dinh và xa hơn dưới từng cụm cây xanh bóng mát có những nhóm người sau khi đã xong cúng lễ ra đó cắm trại, hát ca trong cái không khí rất thanh bình.



Du khách viếng Dinh Thầy Thím

Bây giờ, đứng trước một không gian rộng lớn, cơ ngơi các công trình kiến trúc của Dinh được phục dựng, xây mới rất bề thế, nguy nga. Về hướng Tây, cách xa Dinh khoảng 3 cây số, giũa khu rừng Bàu Thông là một khu mộ gồm hai ngôi mộ Thầy Thím và 2 mộ bạch hổ, hắc hổ chỉ vun bằng cát trắng đơn sơ. Vị trí Dinh nhờ vào lợi thế kề bên địa danh thắng cảnh ngảnh Tam Tân, có bờ biển xanh, cát trắng, nắng vàng….đã thu hút khách phương xa về đây vừa dự lễ hội vừa thưởng ngoạn, nghỉ ngơi. Thật hiếm thấy ở đâu có một cảnh quan còn hoang sơ, lãng mạn như biển ngảnh Tam Tân và không xa mấy còn có Đồi Dương, Cam Bình luôn níu chân khách xa đã một lần đến. Nhắc đến lễ hội Dinh Thầy Thím những năm xưa ấy mới biết được phần nào cái công sức của người dân Tam Tân, của các thế hệ từ Hội Tam Quý đến Ban Quản lý, Ban Thông hội các thời kỳ đã sớm ý thức việc gìn giữ, bảo tồn di tích này. Năm 1997, dinh Thầy Thím được Bộ Văn hóa Thông tin ra quyết định công nhận là di tích lịch sử- văn hóa cấp Quốc gia bởi cụm công trình kiến trúc cổ xưa, độc đáo và những hiện vật, văn tự được bảo lưu có giá trị về mặt văn hóa, lịch sử. Quá trình hình thành, xây dựng Dinh qua nhiều đời trải dài một chặng đường với bao thăng trầm đến nay đã qua 135 năm.

Trong chánh điện thờ Thầy Thím trang trọng với sắc phong :“Chí đức Tiên sinh, Chí đức Nương nương- tôn thần” dưới đời Vua Thành Thái thứ 18 (1906) đã nói sự sùng kính về lòng nhân ái, cứu nhân độ thế của Thầy Thím đối với người dân ở địa phương còn truyền tụng, ghi nhớ mãi sau này. Chỉ là huyền thoại, nhưng với câu chuyện kể qua nhiều thế hệ từ việc dời đình ở quê nhà La Qua (Quảng Nam) bị triều đình khép tội với án phạt “tam ban triều điễn”, nhưng Thầy hóa phép thành rồng cùng Thím bay về phương Nam và ẩn mình ở làng chài Tam Tân, bắt đầu cho những việc làm đầy lòng nhân ái, cứu khổ người hoạn nạn, thuốc thang người bệnh, đóng thuyền giúp dân…nhưng đều diễn ra dưới bức màn huyền bí, lạ lùng. Rồi từ đó, khách thập phương mỗi lần đến cúng bái khi ra về lại có thêm câu chuyện mới liên quan đến cuộc sống, sức khỏe, điều phúc lành may mắn…như có sự kỳ diệu nào đó bởi từ đây, dù rằng điều hiển nhiên của sự phát triển xã hội, điều kiện kinh tế được nâng lên sẽ là yếu tố có tác động sự thay đổi làm cho chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Đất Tam Tân xưa thuộc huyện Tuy Lý, dưới triều Tự Đức thứ 7 (1854) vẫn còn là vùng đất heo hút, xa khuất cuối tỉnh Bình Thuận. Ở đây có dịch trạm Thuận Trình nằm bên cửa tấn MaLy (Sông Phan ngày nay), là một điểm chốt trên cung đường dọc bờ biển để chuyển thư từ, chiếu chỉ theo hệ thống liên lạc bấy giờ. Ở đây cũng còn nhiều dấu vết lưu dân từ các tỉnh miền Trung, miền Đông Nam bộ có hoàn cảnh khác nhau phải tủi cực rời bỏ quê làng bản xứ đến đây lập nghiệp, trong đó có không ít người do bị áp bức hay thất bại trong cơ mưu đại sự đành phải ẩn dật, lánh thân. Sự kiện năm 1917, chiếc bè tre thô sơ chở 6 người tù vượt ngục Côn Đảo trôi dạt nhiều ngày rồi tắp vào bờ biển Nước Nhỉ- Tam Tân được ngư dân cứu giúp che chỡ, dẫn đường trốn thoát. Trong đó có nhà cách mạng Nguyễn Đình Kiên (Tú Kiên), hay câu chuyện chưa xa mấy nay trở thành tượng đài rạng rỡ cho niềm tự hào của người dân La Gi, đó là thời kỳ dựng đảng, năm 1929 tổ chức Phản đế đồng minh hội ra đời rồi tiếp đến cuối năm 1930 thành lập Chi bộ đảng Cộng Sản tại Tam Tân với 7 đảng viên, do thầy giáo Ngô Đức Tốn làm bí thư, là chi bộ đầu tiên của Bình Thuận…Liên hệ đến những sự kiện có tính ngẫu nhiên trên vùng đất này để hình thành vùng đất “địa linh” tiềm ẩn nhiều huyền thoại, sự kiện có giá trị nhân văn và lịch sử hào hùng.

Trong nghi thức cúng tế của lễ hội Dinh Thầy Thím hàng năm được diễn ra theo tiến trình chặt chẽ, nghiêm trang. Phần hội được chú ý nâng lên để phong phú, đa dạng hơn và đáp ứng được nguyện vọng văn hóa tâm linh của người dân vùng biển địa phương. Việc phát chẩn gạo, muối cho người nghèo, bốc thuốc nam chữa bệnh…cũng mang ý nghĩa lưu truyền, nhắc nhớ cái thuở cơ cực xa xưa mà trong chuyện kể về Thầy Thím đã từng làm trên mảnh đất quê này.

Mỗi lần lễ hội cũng là một hình thức sinh hoạt văn hóa xuất phát từ nhu cầu cuộc sống, mong muốn của một bộ phận cộng đồng. Đồng thời giới thiệu được bản sắc văn hóa truyền thống, con người, thiên nhiên của địa phương. Mục tiêu của lễ hội Dinh Thầy Thím là tiếp tục nâng lên quy mô lễ hội văn hóa du lịch đúng nghĩa, sẽ góp phần làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc và thực hiện theo hướng phát triển tiềm năng du lịch ở La Gi.

PHAN CHÍNH