Trang hiện tại : Trang chủ La Gi với di sản văn hóa có giá trị.

La Gi với di sản văn hóa có giá trị.

Di tích lịch sử văn hóa Dinh Thầy Thím (La Gi) từng trải qua bao thăng trầm nhưng vẫn được người dân địa phương bảo tồn và tôn tạo suốt hơn 130 năm nay. Trong bối cảnh xã hội ngày trước và giữa vùng đất hoang dã đầy tai ương, con người chỉ biết đặt để niềm tin vào cõi thiêng liêng vô hình để mong được che chở an lành. Từ huyền thoại Thầy Thím, có giá trị về đạo lý và lòng nhân ái, trở thành tín ngưỡng dân gian tiếp tục được lưu truyền mang đậm bản sắc nhân văn. Dịp lễ hội Dinh Thầy Thím năm nay, Ban quản lý Dinh với sự hỗ trợ của phòng Văn hóa-thể thao thị xã La Gi đã làm một số việc được coi là khá công phu và sáng tạo. Ngoài việc tổ chức nghi lễ truyền thống, chương trình còn nhiều hình thức phong phú hơn mọi năm. Đó là một phòng trưng bày những kỷ vật, hình ảnh về hoạt động của Dinh, triển lãm thư pháp, cây cảnh và các trò chơi thể thao vùng biển như vượt đồi cát Dốc Ông Bằng, khiêng thúng chai, thi gánh cá, đan lưới nhanh…Đặc biệt, ấn phẩm “Di tích lịch sử văn hóa Dinh Thầy Thím” được coi là một công trình sưu khảo khá chuẩn mực, ghi nhận quá trình gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa này. Trong đó đã “giải mả” tính triết lý qua những câu đối, hoành phi ở các điện thờ, mộ bia. Nhà nghiên cứu Lê Công Sĩ (Bình Dương) đã ghi chép và dịch Hán-Việt bài văn ca ngợi công đức Thầy Thím thể hiện được nghĩa cử nhân ái, cao đẹp của tiền nhân để đời sau ngưỡng mộ, có tác động tốt đến cuộc sống đời thường.

          Thị xã La gi có lợi thế về cảnh quan thiên nhiên của một vùng biển còn hoang sơ. Rồi đây, khi điều kiện về hạ tầng cơ sở được đầu tư, nhu cầu đời sống xã hội phát triển sẽ là động lực mạnh mẻ để hàng chục dự án du lịch phải khởi động. Tất nhiên yêu cầu phát triển du lịch một cách bền vững, dài hơi không những chỉ tập trung đầu tư cho dịch vụ nghỉ dưỡng, giải trí…mà còn phải biết tạo ra những sản phẩm mang giá trị đặc thù. Nhưng có lẻ sản phẩm có giá trị tinh thần, thích khám phá cũng có sức hấp dẫn lớn cho du khách. Có thể nói, những năm trước đây vào mỗi dịp lễ hội Dinh Thầy Thím là cơ hội cho khách thập phương đi cúng bái, thuần túy là những chuyến hành hương tín ngưỡng. Nhưng trước cảnh biển đẹp Ngảnh Tam Tân và dọc dài bờ biển đó còn có Hòn Bà- Đồi Dương (Bình Tân), Cam Bình (Tân Phước)… đã có những dịch vụ tự phát trở thành những địa danh du lịch dân dã có sức lôi cuốn thú vị, coi đó là tiền đề để hôm nay định hình qui mô phát triển mang tầm chiến lược trong sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương.
           Ở La Gi ngoài di tích Dinh Thầy Thím được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia (1997), thì trong tháng 8/2012, Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch ra quyết định xếp hạng di tích quốc gia đối với Đình và Dinh vạn Phước Lộc. Đặc điểm di tích này trên cùng một địa điểm và cùng tồn tại vừa là Đình làng vừa có Dinh vạn. Điều này cũng phù hợp với đặc điểm cư dân ban đầu hình thành làng chài Phước Lộc. Lưu dân từ miền Trung theo đường biển dạt vào cửa Sông Dinh sống nghề đánh bắt hải sản, nhưng với lợi thế địa hình đất đai trù phú liền kề nên sống thêm nghề nông khi mùa biển động, bão tố. Dinh vạn là nơi thờ thần Nam Hải của ngư dân, Đình là nơi thờ thành hoàng bổn xứ đã khai mở đất làng. Dưới thời trung hưng Nhà Nguyễn tại đây có đặt dịch trạm Thuận Phước, trong hệ thống cung đường liên lạc, thông tin của triều đình. Đây cũng là nơi bị tàn phá nặng nề trong thời kỳ chiến tranh nhưng cộng đồng dân cư địa phương đã biết lưu giữ những giá trị tinh thần đề vượt qua những khó khăn, hiểm họa trong cuộc sống. Phát hiện mới đây với khoảng 120 bộ xương cá voi được ngư dân lưu giữ và thờ phụng tại dinh vạn Phước Lộc là một minh chứng về bản sắc văn hóa dân tộc của ngư dân. Trong đó có một bộ xương ước đoán có từ 200 năm trước, tức có niên đại cao hơn các bộ xương cá voi hiện có ở dinh vạn Thủy Tú (Phan Thiết) và An Thạnh (Phú Quý) từ lâu nay coi là lớn nhất. Đó là sự nhận định qua quá trình nghiên cứu, trực tiếp khảo sát khoa học của thạc sĩ Nguyễn Xuân Lý, giám đốc Bảo tàng Bình Thuận.
         Bên cạnh 2 di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia Dinh Thầy Thím và Đình-Dinh vạn Phước Lộc, La Gi còn có địa danh Hòn Bà, đậm dấu một truyền thuyết khá ly kỳ và cảnh quan thiên nhiên kỳ ảo gắn liền với tín ngưỡng của người dân vùng biển La Gi. Rồi ngẫu nhiên để vùng đất biển La Gi còn tiềm ẩn nhiều giá trị di sản văn hóa đến bất ngờ. Cách đây gần mười năm, ngư dân La Gi phát hiện và vớt từ đáy biển trên 33.400 cổ vật gốm sứ, rồi giữa tháng 10/2012, lại có khoảng 300 cổ vật gốm sứ từ thế kỷ XV….Dù xuất xứ từ đâu nhưng lại từ “cơ duyên” của ngư dân La Gi.
          Với cái vốn di sản phải coi là quý giá và độc đáo về di tích lịch sử văn hóa, về cổ vật, về bộ xương cá voi…nếu được kết nối, đầu tư đúng mức và nằm trong định hướng qui mô phát triển du lịch, chắc chắn hoạt động du lịch La Gi sẽ phát triển một cách hấp dẫn, đặc sắc hơn.
 

ĐÔNG NGHI