Trang hiện tại : Trang chủ Báo chí Cái khó khi viết kịch bản Sự tích Thầy Thím

Cái khó khi viết kịch bản Sự tích Thầy Thím

BT- Ước mơ nuôi chí giúp đời là chủ đề xuyên suốt, chi phối mạnh mẽ những hành vi, nghĩa cử của Thầy và Thím trong suốt cuộc đời, mà trong đó điểm tựa để tạo nên những chuẩn mực là từ chữ Tâm và chữ Đức. Và đó cũng là nguồn mạch chủ yếu để tôi, người được giao trách nhiệm viết kịch bản cải lương bám chặt và khai thác trong quá trình viết về Thầy và Thím. Một khó khăn không nhỏ đến với tôi là toàn bộ hoạt động của Thầy và Thím đều là sự cảm hóa con người, khắc phục hoàn cảnh, rồi “Hữu xạ tự nhiên hương” chứ ít có những mâu thuẫn, xung đột gay gắt dẫn đến sự triệt tiêu lẫn nhau bằng vũ lực, hay đối kháng nhau trong cùng một xã hội. (Ví như, thấy dân ốm đau bệnh tật, bằng mọi cách Thầy tìm cho ra cây thuốc mang về chữa trị). Đặc thù của sân khấu là hành động.
 



Một cảnh trong kịch bản "Sự tích Thầy Thím"

Hành động đẻ ra các mâu thuẫn, xung đột, sự kiện… Và khi các mối mâu thuẫn, xung đột, sự kiện đó được giải quyết… Từ suy nghĩ đó, dựa vào những vấn đề cốt lõi của truyền thuyết, tôi mạnh dạn hư cấu, vạch ra một đường dây kịch bản gồm: 6 cảnh chính, 4 cảnh phụ với 14 nhân vật có lời thoại và các nhân vật quần chúng, lính tráng của triều đình, quan Tri huyện tại phủ Quảng Nam và Hàm Tân. Mảng hư cấu chính của tôi trong kịch bản này là đưa ra sân khấu một bộ phận các chức sắc có thế lực của chế độ phong kiến thời bấy giờ. Bởi rất vô lý nếu không có bộ phận này, vì Thầy và Thím sinh ra và lớn lên trong lòng chế độ đó, mà những nghĩa cử “vì mọi người” của Thầy và Thím làm sao mà không mâu thuẫn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và uy tín của họ? Vậy là một số các nhân vật: Quan Khâm sai của triều đình, quan Tri huyện, Hương Kiểm, Thương buôn… được tôi sắp xếp và cho xuất hiện vào những hoàn cảnh hợp lý khác nhau để trước tiên, thông qua các nhân vật ấy giới thiệu được phần nào cái bản chất cơ bản của chế độ phong kiến thời bấy giờ. Và điều quan trọng hơn cả là để có điều kiện cọ xát, làm sáng tỏ hơn ý nghĩa, giá trị đích thực về lòng nhân đạo của Thầy và Thím. Sự cọ xát ấy được toát lên từ sức mạnh của sự cảm hóa, sức mạnh của sự bao dung, của tình thương yêu đùm bọc… Để rồi từ đó, cho dù ai đó ở cương vị nào đó có thế lực, uy quyền bằng mấy đi nữa, dù tâm địa độc ác, đen tối bằng mấy đi nữa, cũng có lúc khoảng sáng trong tâm hồn họ được đánh thức, hướng về cái thiện. Đây là điều giải thích vì sao trong vở cải lương có cảnh: Quan Tri huyện - người ra lệnh bắtThầy, đuổi Thầy đi xứ khác, giờ lại đến vời Thầy lên phủ làm thầy thuốc… Rồi đến cả những năm sau khi Thầy và Thím mất, đức vua Thành Thái đời thứ 18 cũng phải cảm phục ban chiếu xóa án “Tam ban Triều điển” năm xưa mà sắc phong cho Thầy và Thím là “Chí đức tiên sinh, chí đức nương nương tôn thần”.
Kịch bản cải lương “Sự tích Thầy Thím” được nhóm nghệ sĩ của Công ty TNHH nghệ thuật Văn Hoa Việt thành phố Hồ Chí Minh thực hiện và đã công diễn phục vụ đông đảo đồng bào địa phương và du khách trong dịp lễ hội rằm tháng 9 vừa qua, nhân kỷ niệm 15 năm ngày công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia (27/9/1977- 27/9/2012).
Đây là thành công bước đầu của tập thể những người tham gia sáng tạo và các nhà quản lý, có trách nhiệm. Tuy nhiên, tôi thiết nghĩ bản chất của nghệ thuật không bao giờ có điểm dừng, mà đặc biệt là hình tượng của Thầy và Thím đã ăn sâu trong tâm tưởng của con người đã bao đời nay. Cho nên việc tiếp thu ý kiến, để tu chỉnh cho kịch bản “Sự tích Thầy Thím” ngày một tốt hơn, hoàn thiện hơn, là điều cần thiết.

Thái Phụ