Trang hiện tại : Trang chủ Ban quản lý

Truyền thuyết về địa danh Thầy Thím

            Tích xưa kể rằng, vào đới vua Gia Long thứ 2, tại Điện Bàn -  Quảng Nam có một đạo sĩ phép thuật cao cường, giàu lòng nhân ái. Ong cầu mưa cho nhân dân và dời đình từ làng bên cạnh sang làng mình. Chính vì tội trộm đình mà ông bị vua xử phạt tội treo cổ, tuy nhiên khi ông cầm tấm lụa đào múa để từ biệt vua thì bất ngờ tấm lụa hóa thành rồng, đưa vợ chồng ông bay vào phương Nam đến vùng đất Tam Tân ( nay là xã Tân Tiến – Thị xã Lagi – tỉnh Bình Thuận ). Ơ đây, ông làm nghề đốn củi, đóng ghe, hốt thuốc chữa bệnh cứu người…chính vì thế mà người dân nơi đây gọi vợ chồng ông là Thầy Thím.
            Người ta nói thầy có phép “ Sái đậu thành binh lính “, tức là gieo đậu thành binh lính, khi đóng thuyền, mọi người nghe có tiếng chặt cây, đục đẽo, cả ngày, nhưng đến nơi chỉ thấy có một mình Thầy mà không thấy ai phụ giúp cả. Dân gian kể nhiều câu chuyện về lòng nhân ái của Thầy như trừng phạt kẻ lái buôn gạo bắt chẹt người dân, cứu giúp dân chài trong cơn sóng to gió lớn, chữa được nhiều bệnh nguy nan, Thầy còn cảm hóa được nhiều loài thú rừng hung dữ...Đến lúc Thầy - Thím mất, mọi người biết được thì hai ngôi mộ đã được thú dữ đắp rồi và cứ đến mỗi ngày mùng 5 tháng giêng (âm lịch), lại có đôi hắc hổ, bạch hổ đến về thăm mộ Thầy – Thím, rồi lại buồn bã ra đi. Để tỏ lòng nhớ công ơn của Thầy - Thím, bà con nơi đây đã chung sức lập đền thờ Thầy – Thím và thờ cả đôi hắc – bạch hổ. Rằm tháng 9 âm lịch hàng năm  tổ chức lễ tế thu Thầy – Thím cho đến nay đã trên 100 năm vẫn như thế. Vào năm 1906, vua Thành Thái biết được những nghĩa cử cao đẹp của Thầy – Thím nên đã xét lại án trước đây và ban sắc phong cho Thầy – Thím là Chí đức tiên sinh – Chí đức nương nương tôn thần.
            Đền thờ Thầy – Thím ban đầu được tạo dựng bằng tranh lá đơn sơ. Về sau, khi đời sống ổn định, nhân dân đã đóng góp thêm để tôn tạo và nâng cấp dinh Thầy Thím, lần tôn tạo lớn nhất diễn ra vào khoảng tháng 12 năm 1879, đến nay dù đã thêm nhiều lần tôn tạo và trùng tu. Nhưng dinh Thầy Thím hiện nay vẫn giữ được những nét kiến trúc riêng với nghệ thuật chạm khắc, trang trí nội ngoại thất theo cung cách nghệ thuật cung đình xưa, các tượng thần linh được bố trí hài hòa xung quanh dinh kiểu kiến trúc xưa. Chính những nét kiến trúc độc đáo này, cùng với những nghi lễ đầy màu sắc văn hóa vùng biển của hai ngày lễ lớn là Tảo Mộ ( mồng 5 tháng giêng âm lịch ) và Tế Thu ( rằm tháng 9 âm lịch ). Dinh Thầy Thím đã được Bộ Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch công nhận là di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia vào ngày 27 tháng 09 năm 1997.
 Cùng với việc trùng tu tôn tạo dinh thờ lăng mộ, ngành văn hóa thông tin địa phương và Ban quản ký Dinh đã từng bước mở rộng quy mô lễ hội, bên cạnh những nghi thức cũ, đã đưa vào một số nghi thức lễ mới và tăng thêm phần hội, làm phong phú các hoạt động thu hút nhiều người đến tham dự. Những năm gần đây, ngoài những hoạt động có sẵn như chèo Bả Trạo, diễn xướng tích Thầy Thím, biễu diễn võ thuật múa lân sư rồng , đi cà kheo, múa cờ…lễ hội sẽ có thêm một số hoạt động khác trong đó có biểu diễn vở kịch “ sự tích Thầy Thím “ của tác giả Thái Phụ dài khoảng 60 phút. Nếu như trước kia người ta chỉ thấy diễn xướng tích Thầy Thím trong lễ hội thì bây giờ, vở kịch “ sự tích Thầy Thím” sẽ tái hiện tương đối đầy đủ sự tích Thầy Thím và sẽ là điểm nhấn chính của lễ hội.